]]>
close

Szukaj w:

Jednostki samorządowe

Ostrołęka Płock Siedlce Radom Ciechanów żuromiński mławski ostrołęcki ostrowski makowski sierpecki przasnyski ciechanowski pułtuski wyszkowski węgrowski sokołowski siedlecki łosicki płocki płoński gostyniński sochaczewski nowodworski legionowski wołomiński miński otwocki żyrardowski piaseczyński garwoliński grójecki kozienicki białobrzeski przysuski radomski szydłowiecki zwoleński lipski m.st. Warszawa pruszkowski warszawski zachodni grodziski

Jastrząb

Nazwa jednostki: Gmina Wiejska Jastrząb

Dane teleadresowe:

Urząd Gminy Jastrząb, Plac Niepodległości 5, 26-502 Jastrząb

e-mail: jastrzab@gmina.waw.pl

Strona www: www.jastrzab.gmina.waw.pl

Powierzchnia: 54,79 km2

Liczba mieszkańców: 5 233

Położenie geograficzno-przyrodnicze: Gmina Jastrząb położona jest w południowo-zachodniej części województwa mazowieckiego, w powiecie szydłowieckim. Sąsiaduje:z gminami powiatu szydłowieckiego: od zachodu z miastem i gminą Szydłowiec, od wschodu z gminą Mirów, od północy z gminą Orońsko, od południa z gminą Skarżysko-Kościelne w powiecie Skarżysko-Kamienna, od wschodu z gminą Wierzbica w powiecie Radom.Gmina położona jest przy drodze krajowej E77 łączącej Kraków z Warszawą oraz drodze wojewódzkiej nr 727 relacji Szydłowiec - Wierzbica - Radom. Przez jej teren przebiega linia kolejowa. Strukturę administracyjną gminy tworzy 13 sołectw: Gąsawy Plebańskie, Gąsawy Rządowe, Gąsawy Rządowe-Niwy, Jastrząb, Kolonia Kuźnia, Kuźnia, Lipienice Górne, Lipienice Dolne, Orłów, Nowy Dwór, Śmiłów, Wola Lipieniecka Mała, Wola Lipieniecka Duża.

Gospodarka, przemysł, rolnictwo, inwestycje: Jastrząb jest gminą typowo wiejską, a jej podstawową funkcją jest rolnictwo. Użytki rolne stanowią 78,2% powierzchni ogólnej. W produkcji zwierzęcej przeważa hodowla trzody chlewnej i bydła. Produkcja rolna prowadzona jest głównie przez gospodarstwa indywidualne. Na terenie gminy przeważają gleby V i VI klasy. Istniejące przedsiębiorstwa to głównie zakłady kamieniarskie, zakłady stolarskie, sklepy spożywczo-przemysłowe i w niewielkim stopniu zakłady blacharstwa samochodowego.

Historia, dziedzictwo i kultura: Według Długosza Jastrząb został założony przez biskupa krakowskiego Wojciecha Jastrzębca w 1422 roku na miejscu po wykarczowanym lesie na terytorium iłżeckim, należącym do biskupów krakowskich. Został on zlokalizowany w pobliżu Gąsaw (dawne Gassawy, przy trakcie prowadzącym z Iłży do Skrzynna. Prawo lokacyjne dał miastu dnia 30 września 1427 r. następca biskupa Wojciecha Kardynał Zbigniew Oleśnicki, gdyż biskup Jastrzębiec objął w latach 1423 - 1430 posadę biskupa w Gnieźnie. Od nazwiska założyciela Jastrząb otrzymał nazwę i herb, którego treść po dziś dzień stanowią insygnia władzy biskupiej (mitra i pastorał) na czerwonym tle.

Miasto lokowane zostało na prawie tzw. magdebursko-niemieckim i otrzymało różne przywileje, potwierdzone przez kilku władców np. przez Władysława Jagiełło (1427 r.), Zygmunta I (1526 r.), Zygmunta Augusta (1548 i 1549 r.), Stefana Batorego (1578 r.), Jana Sobieskiego (1683 r.), Stanisława Augusta Poniatowskiego (1776 r.). Swobód tych strzegli biskupi krakowscy i w razie nadużyć popełnionych przez urzędników państwa, upominali się za swymi poddanymi.

W połowie XVI wieku w okolicach Jastrzębia rozwinęła się eksploatacja piaskowca i rudy żelaznej oraz powstały dwie kuźnie (tj. huty żelaza): Śmiłowska i Lipienicka. Jastrząb znany był w tym czasie ze zdrowotnych źródeł wody żelaza. Uzyskane w 1512 roku prawo składu żelaza w Szydłowcu stało się zaczątkiem przemysłu metalurgicznego. Wykonano tu m.in. żelazo kowalskie lub szereg gotowych wyrobów, w tym dużą ilość gwoździ dostarczanych m.in. na budowę zamku królewskiego w Wornowie. Dnia 27 lipca 1789 r. uchwałą sejmu Jastrząb przeszedł wraz z dobrami biskupimi na własność Rzeczypospolitej. W tych latach kraj przeżywał ciężkie momenty. Po wojnie z Rosją w 1792 r. nastąpił II rozbiór Polski, a po upadku powstania kościuszkowskiego w 1794 - III rozbiór. Los był nieubłagany dla Jastrzębia. W 1820 r. nastąpiło zniszczenie kościoła, zniszczeniu uległy również domy.

Dla miasta lata sławy i rozkwitu skończyły się z rokiem 1869, kiedy to z rozkazu cara Aleksandra II Jastrząb zamieniony został na osadę i włączony do gminy Rogów. Tak więc okres praw miejskich dla Jastrzębia zamyka się w 442 latach. Jednak równie ciekawe i ważne są wydarzenia, które miały miejsce kilkadziesiąt, kilkanaście czy nawet kilka lat temu.

Chyba niewątpliwie najważniejszym z tych wydarzeń było powstanie gminy Jastrząb. Gmina ta została powołana na mocy Dziennika Urzędowego Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach 8 grudnia 1972 r., a jej powstanie nastąpiło z dniem 1 stycznia 1973 r.

Na terenie gminy znajdują się jeden pomnik przyrody ożywionej. Jest nim dąb szypułkowy o średnicy 205 cm (na wysokości 1,3 m), znajdujący się w centralnej części miejscowości Jastrząb.

Obszar gminy położony jest głównie w zlewni rzeki Radomki - lewego dopływu Wisły, natomiast niewielki obszar (część południowa gminy - rejon wsi Gąsawy Rządowe i Gąsawy Rządowe Niwy) należy do zlewni rzeki Iłżanki.

Na terenie gminy znajduje się 2 kościoły, w tym jeden kościół erygowany w 1677 roku, rozbudowany i przebudowany w 1909 roku na neoromański. Drugi znajduje się w Gąsawach Rządowych

Na terenie gminy znajduje się zbiornik wodny z molem widokowym i estradowym, parkingi oraz plaża dla wypoczywających, boiska do piłki siatkowej plażowej, boisko do piłki nożnej plażowej, gastronomia.

Kościół w Jastrzębiu Kościół w Jastrzębiu
Gimnazjum w Jastrzębiu Gimnazjum w Jastrzębiu
Przyroda w gminie Jastrząb Przyroda w gminie Jastrząb
Zbiornik wodny w Jastrzębiu Zbiornik wodny w Jastrzębiu
Liczba wyświetleń: 78